KÖRFEZ

Tarih: 2 Ekim, 2017
a a a

Körfez, Kocaeli´nin 7 ilçesinden biri olup, son nüfus sayımına göre nüfusu 107.058´dir. İlçe merkezinin nüfusu ise, 83.174´tür. 15 adet köyü, 11 adet mahallesi ve 865 adet cadde ve sokağı vardır.

395 Denize 13.500 metre kıyısı ve çok eski tarihe sahip olan ilçemiz tarih içerisinde; brunga, Grünge, brunca, Satryas gibi isimleri taşıdıktan sonra 1420 yıllarında Türklerin eline geçmesiyle, yarım kalmış konut yerlerinde oluşmasından dolayı Yarımca ismini almıştır. 27.05.1964 yılında belediye teşkilatının kurulmasıyla çalışmalarına başlamış ve son olarak da 1988 yılında Körfez ismini alarak ilçe olmuştur.

bölgeye sanayi gelene kadar uğraş olarak (sebze, meyve) bahçıvanlığı ve tarımı seçen yöre halkı 1950´li yıllarda başlayan ve hızlanan sanayileşme sonucu, Körfez´de tüten ve yükselen fabrika bacalarının çoğalmasıyla halkın geçim kaynağı hemen hemen sanayiye kaymış durumdadır. Artık ilçemiz kirazıyla ve sanayisiyle tanınır hale gelmiştir.

Şimdilerde kiraz üretimi Yukarı Yarımca´nın dağlık bölgelerinde yetiştirilmektedir. İlçemiz, toprak, hava, su, ulaşım bakımından uygunluğu endüstriyel alanda gelişmenin nedenleri olmuş, bunun sonucunda kırsal, durgun yaşamdan hızla planlı bir şehirleşmeye gidilmiştir.

Körfez İlçemizden; TEM Otoyolu, D-100 Karayolu ve Demiryolu geçmektedir. Karayollarının İlçemiz boyunca uzunluğu 10,000 metreyi bulmaktadır. Deniz ulaşımı da bulunmaktadır.

Körfez ilçemizde denize açık; rıhtım, iskele ve gezi yerleri bulunmakta, turistik Deniz Köşkü ve Sahil Çay bahçeleri halkımıza çağdaş hizmetler sunmaktadır. Tütünçiftlik Fener Gölü çevre düzenlemesi kapsamında Uluslararası standartlara (Formula yarışlarının da yapılabildiği) uygun oto yarış pisti, yapay göl, halka açık 3 km´lik kıyı bandı ve parklar halkın hizmetindedir. Yine Yarımca´da bulunan Açık Hava Tiyatrosu 12.000 m2´lik alanda 5000 kişilik antik üslup ile kültür faaliyetlerinde büyük hizmet vermektedir.

TARİHÇE

Kocaeli Yarımada'sında MÖ.1200'lerde Hitit yerleşmesi görülmüş, bunu MÖ.V.yüzyılda Frigler, Bithynia Krallığı, Persler, Makedonyalılar izlemiştir.

MÖ.VII.Frigler, MÖ.620'de Lydialılar, MÖ.546'da Perslerin yönetimi altına girmiştir. MÖ.V.yüzyılda Bithynia Krallığı'nın sınırları içerisinde olan Körfez, MÖ.I.yüzyıldan sonra Roma egemenliğine girmiştir. Roma imparatoru Pompeius bir ara yöreye gelmiştir. Doğu Roma İmparatorluğu zamanında (Bizans) Bryas ismi ile önemli bir konaklama merkezi idi. Bryas'ın ismi tarihte Arap donanmasının 717 yılında İstanbul'u kuşatırken konakladığı yer olarak geçmektedir. Yeri kesin olmamakla beraber, büyük olasılıkla bugünkü Körfez'in bulunduğu yerdedir.

Bizans kaynaklarında Burunga'da (Burunca) Bizans dönemine ait, başta İmparator Constantin'e ait olmak üzere ileri gelenlerin villaları olduğu yazılıdır. Burunca bugünkü Körfez'in bulunduğu yerdir. Burunga'da Bizanslılara ait küçük bir askeri garnizon bulunuyordu.

Malazgirt Savaşı'ndan (1071) sonra Anadolu'yu ele geçiren Selçuklular İzmit Körfezi'ne kadar inmişlerdir. Bu arada Kutalmışoğlu Süleyman Şah İznik'i ele geçirerek başkent yapmış, 1080 yılında Nicomedia, Burunga, Gebze, Kadıköy, Üsküdar gibi önemli yerleşim yerleri Selçukluların eline geçmiştir. I.Haçlı Seferinden sonra yöre, Latinlerin yönetimi altına girmiştir. Latinler ile Bizanslılar arasındaki çekişmeden ötürü Latinler Körfez halkının güvenini kazanmak için burada imar işlerine hız vermişlerdir. Latinler, Burunga'nın adını değiştirerek yeşillik anlamında Grünge'ye çevirmişlerdir. Palaiologosların yeniden Bizans'a hakim olması ile 1261 yılında yöre Bizans İmparatorluğu'nun eline geçmiştir. Nicomedia'nın Osmanlı topraklarına katılmasının ardından burası da kara Ali yönetimindeki kuvvetler tarafından Osmanlı topraklarına dahil edilmiştir. Ancak Yıldırım Beyazıt'ın Timur'a yenilmesinden sonra, oğulları arasında başlayan iktidar mücadelesi sırasında Bizanslılar Körfez bölgesine tekrar hakim olmuşlardır. Körfez yöresi 1420 yılında yeniden ve kesin olarak Osmanlı topraklarına dahil olmuştur. Yavuz Sultan Selim İran seferine çıkarken 1514'te otağını Körfez'de kurmuştur.

Kırım Savaşı sonrasında Kocaeli'ne göç eden Tatar, Boşnak ve Çerkezlerin bir bölümü yöre halkı ile geçinemediklerinden, Körfez ve yöresinde yerleşmeye zorunlu kılınmıştır. Tatar Türkleri Derince ve Tütünçiftlik'e, Çerkezler ve Boşnaklar da Körfez'e yerleştirilmiştir.


Kaiser Wilhelm Köşkü

I.Dünya Savaşı sonrasında Körfez, önce İngilizlerin, ardından da Yunanlıların işgaline uğramıştır. Kurtuluş Savaşı'na aktif olarak katılan ve yörede başlayan imar olaylarının yarım kalmasından dolayı buraya Yarımca ismi verilmiştir. 3 Mayıs 1964 yılında Belediye örgütü kurulmuştur. Önceleri Merkez ilçe İzmit' e bağlı bir yerleşim yeri iken, 1987 yılında daha sonra Tütünçiftlik, Yarımca ve Gebze' ye bağlı olan Hereke bucağını da bünyesine alarak Körfez ilçesi oluşturulmuştur.

İlçede günümüze gelebilen tarihi eserler arasında; Alman imparatoru Kaiser Wilhelm'in, Yıldız Sarayının minyatürü olarak yapılan Kaiser Wilhelm Köşkü ile Sivil Mimari Örnekleri bulunmaktadır.

COĞRAFİ YAPI

İlçe düzlük bir alana kurulmuştur. Yarımca´dan Tütünçiftliğe kadar geniş bir alanı kaplar. İlçenin kuzey kesimi Çenedağ´ının devamı gibidir.

Bu yükselti batıya devam ederek Hereke sırtlarını oluşturur. Yarımca´dan Hereke´ye doğru bir yükselti iyice dikleşir. Kıyı kesimi fazla girintili çıkıntılı değildir.

Düz alanın yükseklikle buluştuğu yerde karayolu geçmektedir. Bölgenin en önemli dağları Saman Dağlarıdır. Önünde akarsu yoktur. İlçe içerisinden geçerek denize dökülen derelerde yıllık yağışların fazla olduğu zamanda akıntı olmaktadır. Su kaynaklarının az olması önemli bir sıkıntı oluşturmaktadır.

İKLİM ve BİTKİ ÖRTÜSÜ

İlçede geçiş iklimi mevcuttur. Yani yazları çok sıcak ve kurak olmayan, yağışlı ve ılık geçen bir iklim görünür. İlçe makro klima tipi Akdeniz iklim kuşağına girmektedir.

Yıllık yağış ortalaması 819.3 mm.

Yıllık ortalama sıcaklık 14.4 Derece

En düşük sıcaklık (Ocak) 0.8 Derece (-8)

En yüksek sıcaklık (Ağustos) 24.2 Derece

En düşük sıcaklık ortalaması 10.5 Derece

En yüksek sıcaklık ortalaması 19.2 Derece

Bu iklime uygun olarak alçak kesimlerde zeytinlikler, kısa çalılar, yüksek alanların tahrip edilmesi nedeniyle ince toprak tabakası erozyona uğramıştır. İlçede bölgenin en güzel kirazları yetişmektedir. Ayrıca her çeşit sebze ve meyvenin yetişmesi için uygun koşullar mevcuttur.

NÜFUS DURUMU

Körfez ilçesi; ilçe merkezi, Hereke bucağı, Kirazlıyalı Beldesi ve 16 köyden teşekkül etmiştir.

22 Kasım 2000 yılı Genel Nüfus sayımına göre ilçe merkezi 81938 nüfusa sahiptir. Hereke Beldesinin nüfusu 16189, Kirazlıyalı Beldesinin nüfusu ise 2831 dir. Buna göre bağlı 16 köyde bulunan 4337 nüfus ile ilçemizin toplam nüfusu 105295´ dir.

Körfez ilçesi 2000 yılı Genel Nüfus sayımı sonuçlarına göre Kocaeli İlinin ılçeleri içersinde nüfus itibariyle Gebze İlçesinden sonra 2. ilçe durumundadır.

Nüfus yoğunluğu oranı kıyı şeridinde yüksek içerlere gidildikçe düşmektedir. 2000 yılı sayımına göre ortalama yoğunluk km2 ye 268 kişi düşmektedir.

İlçemiz 1960 yılında çok az bir nüfusa sahip iken (2000-3000 gibi) sanayi tesislerinin kurulması ile hızlı bir nüfus artışına sahip olmuştur.

İlçe nüfusunun %90´ ı dışardan gelen vatandaşlarımızdan oluşmaktadır. “Manav” tabir edilen yerli nüfus % 10 seviyesine düşmüştür.

17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen deprem sonucunda bazı vatandaşlarımız ilçeden kendi memleketlerine dönmüşlerse de bir süre sonra hayatın normale dönmesiyle bu insanlarımızın bir çoğu geriye dönmeye başlamıştır.

EKONOMİK DURUM

İlçenin ekonomisi tarım, hayvancılık, sanayie dayalıdır. İlçedeki sanayii kuruluşlarından ötürü tarım ve hayvancılık köylerde yapılmakta olup, yetiştirilen başlıca tarımsal ürünler buğday, arpa, ayçiçeği, mısır, zeytin, armut, elma, üzüm, kirazdır. Sebze ve meyvecilik ön plandadır. Hayvancılıkta büyük ve küçükbaş hayvan besiciliği, tavukçuluk ve arıcılık yapılmaktadır.
Tüpraş, Petkim, İgsaş ilçenin belli başlı büyük sanayi kuruluşlarıdır. Ayrıca Hereke halı dokumacılığı ile ünlü olup, halı dokuma fabrikası bulunmaktadır.